Krzysztof Wielu z nas, szczególnie w jesieni życia, spogląda wstecz i szuka głębszego sensu. Pytamy o początek, o to, skąd wzięliśmy się my i ten wspaniały, choć czasem trudny świat. Często w tych poszukiwaniach nasze serca i myśli kierują się ku pierwszym stronom Pisma Świętego. Historia o stworzeniu świata w Biblii to nie tylko opowieść dla dzieci – to fundament naszej wiary, pełen głębokiej mądrości i pocieszenia. W tym artykule, krok po kroku, pochylimy się nad tym świętym tekstem, aby na nowo odkryć jego piękno i znaleźć w nim odpowiedzi, których tak bardzo dziś potrzebujemy.
Księga Rodzaju – fundament naszej wiary
Opis stworzenia świata, który odnajdujemy w Biblii, rozpoczyna nie tylko Pismo Święte, ale całą historię zbawienia. Znajduje się on w Księdze Rodzaju (Genesis), co z greckiego oznacza „początek” lub „pochodzenie”. Już sama nazwa wskazuje, z jak doniosłym tekstem mamy do czynienia. Jako duszpasterz, często rozmawiam z osobami, które czują się przytłoczone skomplikowaniem współczesnego świata. Wracają wtedy do tej opowieści, bo daje ona poczucie porządku, celu i Bożej opieki.
Ważne jest, abyśmy od samego początku zrozumieli, że opis z Księgi Rodzaju nie jest podręcznikiem do fizyki czy biologii. Jego celem nie jest naukowe wyjaśnienie mechanizmów powstawania wszechświata. Jest to tekst teologiczny, który w symbolicznym języku odpowiada na fundamentalne pytania egzystencjalne:
* Kim jest Bóg?
* Skąd wziął się świat?
* Dlaczego świat istnieje?
* Jakie jest miejsce człowieka w tym świecie?
Zrozumienie tego klucza pozwala nam uniknąć niepotrzebnych konfliktów między wiarą a nauką i otworzyć się na duchowe bogactwo, które niesie ze sobą biblijna historia o stworzeniu świata.
Czy Bóg stwarzał świat w chaosie? Ukryte znaczenie pierwszych wersetów Biblii.
Pierwsze zdanie Biblii jest jednym z najpotężniejszych w całej literaturze: „Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię”. Zaraz po nim czytamy, że „ziemia zaś była bezładem i pustkowiem: ciemność była nad powierzchnią bezmiaru wód, a Duch Boży unosił się nad wodami”.
Hebrajskie określenie „tohu wa-bohu”, tłumaczone jako „bezład i pustkowie”, opisuje stan pierwotnego chaosu. To obraz nicości, braku formy, porządku i życia. W mojej posłudze kapłańskiej często porównuję ten stan do momentów w naszym życiu, gdy czujemy się zagubieni, gdy ogarnia nas ciemność lęku lub samotności. Historia stworzenia pokazuje nam jednak, że Bóg nie boi się chaosu. On wkracza w niego ze Swoim stwórczym Słowem, aby zaprowadzić porządek, światło i życie. To pierwsza i być może najważniejsza lekcja płynąca z tego opisu: dla Boga nie ma sytuacji bez wyjścia.
Siedem dni stworzenia – boski porządek i harmonia
Centralnym elementem opisu stworzenia świata w Biblii jest podział na siedem dni. Ten rytmiczny, uporządkowany schemat ukazuje Boga jako mądrego Architekta, który wszystko czyni z miłością, planem i celem. Każdy dzień to kolejny etap stwarzania, w którym z chaosu wyłania się coraz bardziej złożony i doskonały świat.
6 dni stworzenia to nie 144 godziny. Dlaczego dosłowne czytanie Biblii może prowadzić na manowce?
Zanim przejdziemy przez poszczególne dni, musimy zatrzymać się nad kluczową kwestią. Czy „dzień” w Księdze Rodzaju oznacza 24 godziny? Wielu biblistów i teologów jest zgodnych, że nie. Jak podkreślała wybitna znawczyni Pisma Świętego, prof. Anna Świderkówna, w swoich „Rozmowach o Biblii”, hebrajskie słowo „jom” (dzień) może oznaczać zarówno dobę, jak i dłuższy, nieokreślony okres, pewną epokę. Dosłowne odczytywanie tych „dni” jako 24-godzinnych okresów jest błędem, który prowadzi do nieporozumień. Symbolika siedmiu dni ma na celu ukazanie pełni, doskonałości i uporządkowania Bożego dzieła, a nie stworzenie naukowej chronologii. To poetycki obraz, który ma trafić do naszych serc, a nie tylko do umysłów.
Przyjrzyjmy się zatem, co wydarzyło się w poszczególnych „epokach” stwarzania:
* Dzień Pierwszy: Światłość i ciemność. Pierwszym aktem Boga jest powołanie do istnienia światłości. „Niech się stanie światłość!” – mówi Bóg i oddziela ją od ciemności. To fundamentalny akt porządkujący. Światło w Biblii jest symbolem dobra, prawdy i samego Boga. Ciemność to symbol zła i chaosu. Od samego początku Bóg wprowadza ten fundamentalny, moralny porządek.
* Dzień Drugi: Sklepienie niebieskie. Bóg oddziela wody górne od wód dolnych, tworząc przestrzeń, którą nazywamy niebem. To kolejny krok w porządkowaniu świata, tworzeniu dla niego stabilnej struktury.
* Dzień Trzeci: Lądy, morza i roślinność. Z wód wyłania się suchy ląd. Bóg stwarza granice dla potężnego żywiołu wody. A następnie na ziemi pojawia się pierwsze życie – rośliny wydające nasiona i drzewa rodzące owoce. Ziemia staje się płodna i piękna.
* Dzień Czwarty: Ciała niebieskie. Bóg umieszcza na sklepieniu niebieskim słońce, księżyc i gwiazdy. Co ciekawe, nie są one stworzone pierwszego dnia razem ze światłem. Autor natchniony podkreśla w ten sposób, że nie są one bóstwami (jak wierzyli okoliczni poganie), ale stworzeniami, które mają służyć człowiekowi – do oznaczania pór, dni i lat.
* Dzień Piąty: Stworzenia wodne i latające. Morza i powietrze zostają napełnione żywymi istotami. Bóg im błogosławi, mówiąc: „Bądźcie płodne i rozmnażajcie się”. To pierwsze błogosławieństwo w Biblii, znak Bożej hojności i pragnienia, aby świat tętnił życiem.
* Dzień Szósty: Zwierzęta lądowe i człowiek. Na ziemi pojawiają się zwierzęta. Dzieło stworzenia osiąga swój punkt kulminacyjny. Na samym końcu Bóg stwarza człowieka.
Korona stworzenia – stworzenie człowieka
W szóstym dniu Bóg wypowiada wyjątkowe słowa: „Uczyńmy człowieka na Nasz obraz, podobnego Nam”. To zdanie odróżnia nas od reszty stworzeń. Bycie stworzonym na obraz i podobieństwo Boga nie oznacza fizycznego podobieństwa. Oznacza, że zostaliśmy obdarzeni:
* Rozumem i wolną wolą: Mamy zdolność myślenia, podejmowania decyzji i odróżniania dobra od zła.
* Zdolnością do miłości: Jesteśmy stworzeni do relacji – z Bogiem i z innymi ludźmi.
* Kreatywnością i powołaniem do pracy: Otrzymaliśmy świat w opiekę, aby o niego dbać i go rozwijać („czyńcie sobie ziemię poddaną”).
* Nieśmiertelną duszą: Nasze istnienie nie kończy się wraz ze śmiercią ciała; jesteśmy powołani do życia wiecznego z Bogiem.
Stworzenie człowieka jako mężczyzny i kobiety (Rdz 1, 27) również jest kluczowe. Ukazuje, że jesteśmy istotami komplementarnymi, powołanymi do tworzenia wspólnoty miłości, która jest odbiciem komunii Osób w Trójcy Świętej.
Co tak naprawdę wydarzyło się siódmego dnia? Odpowiedź może Cię zaskoczyć.
Po sześciu dniach pracy Bóg „odpoczął dnia siódmego”. Czy to znaczy, że był zmęczony? Oczywiście, że nie. Bóg jest wszechmocny. Ten odpoczynek ma głębokie znaczenie teologiczne.
1. Ukoronowanie dzieła: Odpoczynek nie jest brakiem działania, ale celebracją ukończonego, doskonałego dzieła. Bóg spogląda na wszystko, co stworzył, i widzi, że było „bardzo dobre”.
2. Ustanowienie szabatu: Bóg pobłogosławił dzień siódmy i uczynił go świętym. To zaproszenie dla człowieka, aby wszedł w rytm pracy i odpoczynku. Odpoczynek nie jest lenistwem, ale czasem na regenerację, na bycie z rodziną i, co najważniejsze, na bycie z Bogiem. To czas na kontemplację Jego dzieł i dziękczynienie.
3. Zaproszenie do komunii: Siódmy dzień to symbol wiecznego odpoczynku w Bogu, do którego wszyscy jesteśmy zaproszeni. To dzień, w którym ustaje nasza gorączkowa aktywność, a zaczyna się radosna komunia z naszym Stwórcą.
Co opis stworzenia świata mówi nam dzisiaj?
Historia o stworzeniu świata z Księgi Rodzaju jest wiecznie aktualna. Niesie ze sobą przesłanie pełne nadziei i otuchy, które jest nam szczególnie potrzebne w dzisiejszych czasach. Pamiętaj, że z tego opisu płyną dla Ciebie trzy fundamentalne prawdy:
1. Jesteś chciany i umiłowany. Twoje istnienie nie jest przypadkiem. Zostałeś pomyślany i powołany do życia przez Boga, który jest Miłością. On spojrzał na Ciebie i powiedział: „To jest bardzo dobre”.
2. Świat jest darem. Mimo zła i cierpienia, które są skutkiem grzechu, świat w swojej istocie pozostaje dobry i piękny. Jesteśmy wezwani do tego, by o niego dbać jak o cenny dar od Ojca.
3. Bóg jest Bogiem porządku i nadziei. Ten sam Bóg, który z pierwotnego chaosu wyprowadził wspaniały i harmonijny świat, jest obecny w Twoim życiu. Nawet gdy przeżywasz swój własny „bezład i pustkowie”, On może wkroczyć ze Swoim Słowem i zaprowadzić w Twoim sercu pokój, światło i sens.
Opowieść o stworzeniu świata to nie odległa historia, ale żywe słowo, które Bóg kieruje do Ciebie dzisiaj. To obietnica, że nie jesteś sam, że Twoje życie ma głęboki sens i że ostatecznie wszystko jest w dobrych rękach Stwórcy. Niech ta prawda będzie dla Ciebie źródłem siły, pocieszenia i niewzruszonej nadziei każdego dnia.
